Özelliği Karbondioksit, yüksek ve rütubet düşük temperaür, radyoaktifite vardır.

Hangi Hastalıklara İyi Gelir Müzmin bronşit tedavilerinde çok faydalıdır.

Özelliği Tertibinde Sodyum Klorür, kükürt ve hidrojin var.

Hangi Hastalıklara İyi Gelir Birçok hastalığa faydası vardır.

Mevkii Demre

Sıcaklık15 derece

Özelliği Sodyum klorür, bromür, sülfüt

Hangi Hastalıklara İyi Gelir Hazım bozukluğu, bağırsak parazitleri

Su sıcaklığı :16°C
Gazipaşa-Alanya karayolunda 26 km.’lik bir dağ yoluyla ulaşılan Ilacaköy’e birkaç km. uzakta, bir yamaçtan kaynar. Madensuyu ,bikarbondiositli olup, karaciğer, mide, bağırsak , safrakesesi hastalıklarına iyi gelir. Ayrıca, ilerlemiş şeker hastalığında olumlu sonuçlar verir. Böbrek işlevlerinde düzenleyici, idrar çoğaltıcı etkileri vardır.
Suyunda bol miktarda karbondioksit gazı bulunduğu için, içimi oldukça hoştur. Madensuyu olarak da bilinen suyun talebi oldukça fazladır. Su sıcaklığı 16 derece olduğundan soğutulmadan ve içine katkı madde ilave edilmeden içilmektedir. Karaciğer, mide, bağırsak, safrakesesi, şeker ve böbrek gibi hastalıklarda oldukça etkili olduğu bilinmektedir.

İl merkezinin 5 km güneyinde Zeytinlik köyündedir. Mide ve bağırsak hastalıklarına iyi gelmektedir.

Şavşat ilçesinin 12 km batısındaki Ilıca köyündedir. Küçük bir otel ve lokantası bulunmaktadır. Romatizma hastalıklarına iyi gelmektedir.

İl merkezine 20 km uzaklıktadır. Romatizma hastalıklarına iyi gelmektedir.

Yusufeli ilçesi Güngörmez Dağları’nda bulunmaktadır. Akşam karanlığında suyunun akmaya başlaması ve gün açıldığında suyunun kesilmesi ilginç bir doğa olayıdır.

Aydın İli, Germencik İlçesine 9 km, Aydın İl Merkezine 60 km mesafede bulunan kaplıca alanı Büyük Menderes Havzası içerisinde Aydın Dağlarının uzantısı olan Gümüş dağı eteklerinde ormanlık bir alan içerisinde yer almaktadır.

Kaplıca alanına Aydın-İzmir otoyolunun Germencik çıkışından 10 km uzaklıkta bulunmaktadır. Havayolu ulaşımından ise 80 km uzaklıktaki Menderes Havaalanından faydalanılmaktadır. Germencik’ ten kaplıca alanına her saat ücretsiz servis düzenlenmektedir.

Termal Su Özellikleri

Fiziksel Özellikler:Kendine has Tat, renk (Pt-Co) 31, bulanıklık 9, çökelti yok.

Kimyasal Özellikler:Sodyum klorürlü – Bikarbonatlı karışık nitelikte termomineralli sudur.

Fiziko Kimyasal Özellikler:PH: 7.2 Elektrik iletkenliği: 5710 µx/cm Yoğunluğu: 1.0041 gr/cm3

Toplam Mineralizasyon:3777,93 mg/lt

Sıcaklık:65-78 ºC

Sıcaklık 65°C (İyotlu kaynak)
Germencik ilçesi’nin 10 km. kuzeyinde Çamköy yakınındadır. Sert killi zeminden gelen sular, birçok yerde çamur oluşturur. Bu çamur ağrılı hastalıklara iyi gelir.

İki umumi havuzu, altı sıra banyosu, oteli vardır. Romatizma, nevralji, karaciğer, safrakesesi ve kadın hastalıklarına şifadır.

Sıcaklık 40-41 °C
Germencik, Ortaklar köyü yakınındadır. Gümüşdağı eteklerinden, yer yer granit kayaları arasından kaynayan sıcak sular, birleşerek bir dere halinde akar. Banyo için suların bekletilmesine ve soğuk su ilavesine gerek yoktur. Karaciğer, safrakesesi, kadın hastalıklarına ve deri hastalıklarına iyi gelir.

Sıcaklık 19°C
Kuşadası ilçesinin güneyindedir. Kayaların dibinden çıkan şifalı bir sudur. Midenin, bağırsakların çalışmasını düzenler. Yatıştırıcı bir etkisi vardır.

Sıcaklık 36°C
Aydın, İmamköy’e 5 km uzaktadır. Su, kubbeli bir mağaradan kaynar. Lezzeti hoş değilse de içildiğinde mülayimlik verir. Bağırsakların iyi işlemesini sağlar. Nevralji ve sinirlerin dinlendirilmesinde banyosu iyi gelir.

Aydın İli, Buharkent İlçesi sınırları içerisinde Aydın-Denizli karayolu üzerinde yer almakta olup en yakın yerleşim yeri olan Kızıldere Köyüne uzaklığı 5 km’dir.

Aydın Merkez İlçeye 86 km mesafede bulunan kaplıca alanına ulaşım, Aydın-Denizli karayolu ile sağlanmaktadır.

Kaplıca sularının, romatizmal hastalıklar kronik bel ağrıları, kireçlenme, intihaplarıma olmayan eklem hastalıkları, sebebi belli olmayan yumuşak doku hastalıklarında, ortopedik operasyonlar, beyin ve sinir cerrahi sonrası uzun süreli hareketsiz kalma durumlarında mobilizasyon çalışmalarında, beyin rahatsızlıklarında sinir sistemi gibi hastalıkların tedavisinde stres bozukluğu ve spor yaralanmalarına karşı tamamlayıcı tedavisinde olumlu etkileri görülmektedir.

Termal Su Özellikleri

Fiziksel Özellikler:Renksiz, Kokusuz.

Kimyasal Özellikler:Sodyum Bikarbonatlı, Florür nitelikte termomineralli sudur.

Toplam Mineralizasyon:4164,64 mg/lt.

Sıcaklık:102 ºC

Aydın İli, Kuşadası İlçesi, Davutlar Beldesi şehir merkezinde bulunmaktadır. Aydın İl Merkezine 70 km, Kuşadası’ na 17 km, İzmir’ e ise 120 km uzaklıkta bulunan kaplıca alanı yakın çevresinde yer alan Efes, Meryem Ana, Priene, Milet gibi tarihi ören yerleri ile Dilek Yarımadası Mili Parkı, Bafa Gölü, Şirince Köyü gibi doğal güzelliklere günübirlik mesafede bulunmaktadır.

Davutlar Beldesine ve kaplıca tesislerine karayolu ile ulaşım imkanları çok geniş ve elverişli olmakla beraber Muğla Dalaman Hava Alanı, İzmir Adnan Menderes ve Çiğli Hava limanları 1-1,5 saat mesafede olması sebebiyle hava alanı ulaşımı elverişlidir. Ayrıca yat ve yolcu gemisi trafiği yönünden önemli bir hudut kapısı olma niteliğini taşımakta olan 17 km mesafede ki Kuşadası Limanı ile deniz yolu ulaşımı sağlanmaktadır. Kuşadası limanı yaklaşık 650 yat kapasiteli yat limanı ile turist gemilerinin yanaştığı iki adet iskelesi ile hizmet vermekte olup yat limanından Yunan Adası olan Sisam (Samos)’a bahar ve yaz aylarında her gün yolcu seferleri yapılıp, kış aylarında bu seferler charter olarak devam etmektedir.

Termal Su Özellikleri

Fiziksel Özellikler:Kendine has tat, renk (Pt, Co)5, bulanıklık normal değerde, çökelti yok.

Kimyasal Özellikler:Sodyum florürlü, florürlü karışık nitelikte termomineralli sudur.

Fiziko Kimyasal Özellikler: PH: 6,5 Elektirik iletkenliği: 9730 µx/cm Yoğunluğu: 1.0060 gr/cm3 Toplam Mineralizasyon:6016,97 mg/Lt

Sıcaklık:42,5 ºC

Sazlık Köyü Kükürtlü Kaplıcası

Sıcaklık 33,5°C
Söke ilçesine 9 km uzakta, Söke-Ortaklar yolu üzerindedir. Granit kayaların kapladığı bir düzlükten kaynar. Suları oldukça boldur. Kükürt kokusu uzaklardan duyulur. Ayrıca serbest CO2 gazının bulunuşu, sıcaklığın 33,5 derece oluşu, bu kaplıcaya üstün değer kazandırır.
Kalp romatizmasına, romatizmalılara çok fayda sağlar.

Sıcaklık 50°C
Nazilli-Burhaniye yolu üzerinde, Ortakçı köyü yanındadır. İki kaynaktan biri ortakçı hamamına gider. Öteki banyolara giden suyun sıcaklığı ise 74°C’dir. Kaplıcanın suları, karaciğer ve safra kesesine iyi gelir. Ayrıca böbrek taşlarının oluşmasını önler.

Germencik, Abdurrahman Köyü’ndedir. Kaynak devamlı köpürür. Deri hastalıklarına iyi gelir.

Bigadiç’e 23km uzaklıktadır. Sodyum bikarbonatlı, sülfatlı, karbondioksitli, sülfürlü, magnezyum ve arseniklidir. Suyun sıcaklığı 75C, 59C, 31C’dir. Romatizma, nevralji, kadın hastalıkları, nevritlilerde ve cilt hastalıklarında faydalıdır.

Edremit ilçesinin Bostancı köyündedir. Edremit-Ayvalık, Havran-Edremit yollarının kesiştiği yerdedir. Edremit’e 10km uzaklıktadır. Suyun sıcaklığı 56C’dir. Romatizma, artrit, kadın hastalıklarına iyi gelir. Konaklama imkanı vardır

Edremit ilçesine bağlı Güre Kasabası sınırları içindedir. Kaplıca mahallinin denizden yüksekliği 3 metre olup, denizden uzaklığı 300 metre kadardır. Ege Bölgesinde, Truva’dan Bergama’ya kadar uzanan turistik bölgenin merkezinde, Edremit’in 12km batısında, Kazdağı’nın yamaçlarında zeytinlikler arası Akçay’a 3km kadar uzaklıktaki Güre Kaplıcaları bir sağlık ve dinlenme yeridir.

Bu kaplıcanın orjinal olan bölümlerinin ilk çağ Roma hamamı özellikleri taşıdığı görülmektedir. Radyoaktif özelliği vardır. Suyun sıcaklığı 64C’dir. Romatizma, kadın hastalıkları, cilt hastalıkları, guatr, kireçlenme, sedef, böbrek taş ve kumları ile karaciğer rahatsızlıklarına iyi gelmektedir. Ulaşım ve konaklama tesisleri yönünden oldukça kolay ve rahattır

Gönen’e 13km uzaklıktaki dağ ılıcasının 100m ilerisindedir. Gençlik suyu sülfat klorürlü sodyum, kalsiyum ve oligometaliktir. Suyun içinde en fazla radyoaktif olması gençlik suyu denilmesine neden olmuştur.

Gönen ilçesi merkezindedir. Kaplıcanın bulunduğu yer 600m2’lik bir alanı kaplar. Suyun sıcaklığı yüksek olduğundan, banyo için açık havuzlarda soğutulmuş su kullanılır. Kaplıca suları en çok sodyum sülfat ve sodyum bikarbonat taşır. Banyo kürleriyle her çeşit romatizma, kadın hastalıkları, felç, sinirsel ve ruhsal hastalıklar, içme kürleriyle karaciğer ve safra yolları hastalıklarında etkin şifa sağlar

Gönen İlçesinde bulunan kaplıcanın çok eski bir tarihi vardır. Gönen Kaplıcası, Mısırlılar, Romalılar ve Bizanslılar zamanında işletilmiş ve o tarihlerde büyük bir şöhrete sahip olmuştur. Kaplıca yöresindeki kazılarda termalizm ile ilgili tarihi eserler çıkarılmıştır. Bu tarihi eserler kaplıca müzesinde saklanmaktadır.

Kaplıca Gönen ilçesinin içindedir ve bütün yıl çalışmaktadır. Tedavide kaplıca suyunun şifa veren bütün özelliklerinden yararlanilmasi bakimindan Gönen Kaplicalari eşsiz bir doga harikasidir. Doga, Gönen Kaplica sularina 275 metre derinlikte kaptaj yapmiş, atmosfer sularindan ayirmiştir. Bu durum kaplica suyunun dünyada pek az rastlanir bir şekilde yani saf, temiz, bozulmamiş ve özelliklerini yitirmemiş olarak elde edilmesini saglar.

Suyun sıcaklığı 73C’dir. Gönen Kaplıca sularından hem banyo yapılarak hem de içmek suretiyle yararlanılmaktadır. Su buharının solunması müzmin üst ve alt solunum yolları iltihaplarının; mineralli suyun içilmesi ile mide ve onikiparmak ülseri, hazımsızlık, safra kesesi tembelliği, kalın bağırsak spazmlarının; banyo uygulamaları her çeşit romatizma, kireçlenme, ruhsal sıkıntının neden olduğu ağrı ve huzursuzluk, kadın hastalıkları, karın ameliyatları ve ortopedik ameliyat sonrası nekahat dönemleri tedavisinde yararlıdır.
Gönen kaplıcalarında ulaşım, konaklama, alışveriş gibi her türlü imkan vardır.

Balıkesir’de 18km uzaklıktadır. Sıcak suyun sıcaklığı 67 C’dir. Sodyum sülfat klorürlü, hipertermal bir maden suyudur. Romatizmal hastalıklara, üst solunrum yolları rahatsızlıklarına, metabolik hastalıklara iyi gelmektedir.

Balıkesir‘e 10km uzaklıkta, Balıkesir-İzmir karayoluna 500metre mesafede bulunmaktadır.

Termal Kompleks 77.000 metrekare bir arsanın üzerinde inşa edilmektedir. Kür oteli, Kür merkezi ve günübirlik tesisleri olmak üzere yaklaşık toplam inşaat alanı 11.500 metrekaredir.

Toplam inşaat alani 7.250 metrekare olan otelin inşaatina başlanmiştir. Bina dört yildızlı ve 193 yatak kapasiteli olup, 6 katlıdır. 200 ve 300 kişilik olmak üzere, hareketli bölmeler ile ayrılmış ve iki bölümden oluşan klimalı restoran çok maksatlı kullanıma imkan verecektir. Restoran’ın yaz mevsimi için bahçe içinde olan açık teras kısmıda vardır. Oteldeki banyolarda termal su ve özel havalandırma sistemi olacaktır. Kür merkezinde ise özel banyoları, fizik tedavi birimleri, sualtı masajları, Türk hamamı, jimnastik salonu, çamur kürü, doktor ve hemşire odalari, laboratuvarlari bulunmaktadir.
Balpaş Termal Tesislerinde, Pamukçu termal suyunun faydali oldugu hastaliklar tedavi edilecektir.

Sındırgı ilçesine 8km uzaklıkta Ilıcalı köyündedir. Suyun ısısı 36C’dir. 91,6 eman radyoaktivite tespit edilmiştir. Gutlu hastalara, böbrek taşlarina, cilt ve mide hastaliklariyla sedefe iyi gelmektedir.

Sındırgı ilçesine 20km Sındırgı-Simas asfaltına 500m uzaklıktaki Hisaralan köyündedir. Suyun ısısı 84-90C’dir. Radyoaktivite miktarı 2,6-4 emadır. Çok sıcak olan sular sodyum bikarbonatlı maden suyudur. Başta hareket sisteminin ağrılı hastalıkları olmak üzere romatizma, nevralji, nefrit ve kadın hastalıklarına iyi gelir.

Susurluk-Bandırma asfaltı üzerinde, Susurluk ilçesine 20km uzaklıkta Kepekler köyündedir. Kaplıcanın ilk kez Cenevizliler tarafından işletildiği tespit edilmiştir. Kaplıcadan su ve çamur banyosu olarak faydalanılmaktadır. 45C sıcaklığında hafif kükürt kokulu tabii lezzetli mutedil bir sudur. Banyo tedavisi romatizma, nevralji, nefrit, polinefrit, felçler, ve ankilozlar ile kadın hastalıklarına; çamur tedavisi bütün romatizma çeşitleri, nevralji, nefrit, polinefrit, çocuk felçleri, kırık ve çıkıktan sonraki hareketsizliklerde tromatik arntiritlilerde ve kadın hastalıklarında tavsiye edilir

Bingöl-Karlıova karayolunun 20. km sinde olup yaz ve kış aylarında ulaşım sağlanabilmektedir.Kaplıcaların 10 moteli, 1 oteli, 10 pansiyonu ikisi kapalı olamak üzere 3

yüzme havuzu lokantası, çay bahçesi, araç parkı bulunmaktadır. Yerli ve yabancılar burada dinlenmek, şifa bulmak için akın akın gelmektedirler.
Kaplıca havuz suyundan 1981 de alınan numunelerin Ankara Refik Saydam Merkez Hıfzısıhha Enstitüsü Kimyevi Tahlil Şubesince yapılan tahlil sonuçları ve Ankara Numune Hastanesi Fizikoterapi ve Hidroterapi Kliniği Şefliğince yapılan tetkik raporu sonucunda ; Su bikarbonatlı, karbondioksitli ve karbon gazoz sular gurubundandır. Bundan başka Klor, Sülfat, ve silikat gibi anyonlar ile demir ve alüminyum katyonları da mevcuttur.
Su içildiği zaman midenin çabuk boşalmasını sağlar. Hazmı artırıcı maden suyu olarak ta içilebilir.Tortu bıraktığı için ancak mahallinde içilebilir. Şişelenip nakledilemez .Romatizma ve kadın hastalıklarında banyo olarak kullanılması faydalıdır.
Ayrıca suyun deri ve böbrek hastalıklarına faydalı olduğu söylenmektedir.

Bingöl-Genç karayolunun dokuzuncu km. sindedir. Kış mevsimi hariç diğer mevsimlerde yerli ve yabancılar sabahtan akşama kadar su üzerinde büyük bir kalabalık oluşturmaktadır. Söz konusu suyun, Kronik romatizma, kadın hastalıklarında ve böbrek taslarını düşürmeye yaradığı tespit edilmiştir.
Ayrıca Kiğı ve Yedisu ilçelerimizde de maden suyu kaynakları olduğu tespit edilmiştir.

GÜROYMAK (ÇUKUR) KAPLICASI

Yer ve Konumu
Çukur kaplıcası, Muş-Tatvan yolu üzerinde yer alan Güroymak yerleşmesine 12 km. uzaklıkta ve Muş ovasının kuzeydoğu kenarındadır.
Fiziki-Kimyasal Özellikleri ve Etkili Olduğu Hastalıklar
Su sıcaklığı 38-39°C, PH değerleri 6.7 dolayında olan Çukur kaplıcası sulan Bikarbonatla Sodyumlu, Magnezyumlu, Kalsiyumlu, Demirli ve Karbondioksitli bir bileşime sahiptir. Banyo ve çamur banyosu uygulamalarına elverişli olan bu sular romatizmal, solunum yolu, sinir sistemi, sindirim sistemi, böbrek ve idrar yollan ile metabolizma bozuklukları hastalıklarına olumlu etki yapmaktadır.

Alt-Üst Yapı Durumu

Ulaşım durumu, diğer alt yapı tamamen yetersizdir. Tedavi tesisleri açık havuzlar halindedir. Yörede konaklama tesisi yoktur. Çadır geleneği bulunmaktadır. Kullanıllmayışı nedeniyle geçmişte Özel İdarece yapılmış olan tesisler kullanılamaz durumdadır.

Genel Değerlendirme

Kesin akım ölçümü yapılamamıştır. Büyük bir göl kenarında çıkış yapan kaplıca sulan yaklaşık 40 litre/sn, su verimine ve 9874 kişi/gün/banyo kapasitesine sahiptir. Kaplıca sularının tam analizleri yapılmıştır. Bölgesel ve yöresel önem taşıyan bu kaplıca sulan ve çevresinin planlı olarak geliştirilmesi uygun ve yararlı görülmektedir.

Bölükyazı Bucağının Ilıcak Köyündeki kaplıca, Bitlis’e 26 km. uzaklıktadır. Sıcaklığı 44°C olan kaynak suyu, üstü açık küçük bir havuzdan çıkmakta ve yine üstü açık, daha büyük ikinci bir havuza akmaktadır. Çevresinde hiçbir tesis olmayan kaplıcanın suyu banyo uygulamalarıyla mikrop öldürücü, iltihap çözücü etkiler gösterir. Bazı deri hastalıkları ile iltihaplı eklem hastalıklarında da olumlu sonuçlar vermektedir.

Nemrut Dağı kraterindeki bir kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.03 lt’dir. Tesisi bulunmayan kaplıcanın 60°C sıcaklıktaki suyu, romatizma ve deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

Bitlis kentinin Taş Mahallesindeki kaplıcadan maden suyu olarak da yararlanılmaktadır. Havuz biçimindeki kaynaktan saniyede 1 İt. su çıkmaktadır. 15°C sıcaklıktaki kükürt kokulu su deri hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.

Bitlis kenti çarşı içinde Bitlis Deresi kenarındaki kaynak, üstü kapalı bir havuz halindedir. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.16 lt’dir. Suyunun sıcaklığı 18°C olan kaynak banyo uygulamaları ile deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

Bitlis kentinde kaplıca suyundan maden suyu olarak da yararlanılmaktadır. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.03 lt’dir. Tesisi bulunmayan kaplıcanın 13°C sıcaklıktaki suyu deri hastalıklarında yararlı olmaktadır.

Bitlis‘in Taş Mahallesinde bulunan kaplıcanın, kaynağından çıkan su miktarı saniyede 0.09 lt’dir. Romatizma ve deri hastalılarına iyi gelen bu suyun sıcaklığı 23°C’dir.

Bitlis‘in Yolyazı Köyündeki kaplıca suyunun sıcaklığı 19°C’dir. Kaynağından çıkan su miktarı saniyede 1 İt. olan su, romatizma ve deri hastalıklarına iyi gelmektedir.

Bitlis‘in Zeydan Mahallesinde, Mutki yolu üzerindedir. Kaynaktan çıkan su miktarı saniyede 0.4 lt’dir. 14°C sıcaklıktaki bu su içme şeklinde kullanıldığında hazmı kolaylaştırmaktadır. Maden suyundan banyo uygulamalarıyla da yararlanılmaktadır.

Bikarbonat, kalsiyum ve bromür ihtiva eden sulardır. Şeker, mide, bağırsak ve metabolizma bozukluklarına iyi gelmektedir. Burdur-Antalya yolu üzerindedir. Burdur’a uzaklığı 14 kilometredir. Dolmuş seferleri yapılmaktadır. “İnsuyu Mağarası” adıyla bilinmektedir.

Eski Kaplıca

Su sıcaklığı :45°C
Kent merkezindeki sular, Uludağ’ın kuzey eteklerinden çıkar. Kaplıca tesisleri, genellikle çekirge kentinde toplanmıştır. Sular, kalevi, toprak alkali, radyoaktivitelidir.
Bursa ili şifalı suları, Uludağ eteklerindeki bir çatlaktan kaynar. Yeryüzüne yaklaşırken geçtikleri ayrı yollar nedeni ile, suların madenlerinde ve sıcaklık derecelerinde farklılıklar olur. Böylece kaplıcalar ikiye ayrılır.
Bursa’nın şifalı sularının büyük bölümü, deniz düzeyinden 220 m. Yüksekte kurulu Çekirge bölgesindedir. Çekirge’nin asıl su sıcaklığı 45C’nin üstündedir. Halk arasında Çelikli adıyla anılan bu sular, Çekirge’nin en yukarı bölümünde Vakıfbahçe denilen bir yerden kaynar. Bu sularda çeşitli maden eriyikleriyle zengin kimyasal madenler, gazlar ve yüksek radyoaktivite vardır. Çekirge’de Türk hamamının tüm özelliğini taşıyan bir kaplıcadır.
İki kubbeli soyunma yeri ile, kubbeli banyo yeri ve soğukluğu vardır. Son yıllarda onarım görmüş ve bir bölümü kadınlar için ayrılmıştır.

Su sıcaklığı :45°C
Bu sularda çeşitli maden eriyikleriyle zengin kimyasal madenler, gazlar ve yüksek radyoaktivite vardır.
Çekirge sularından bir bölümü cam borular içinde, hiçbir değeri bozulmadan Bademlibahçe mevkiinde yapılmış olan Çelik palas oteline getirilmiştir. Çelik palas, Atatürk’ün talimatı ile yapılmış, adı da onun tarafından verilmiştir. Çelik palas’a daha sonra bir otel ilave edilmiş yaklaşık 140 odalı bir kuruluş oluşmuştur.

Odalarından çelikli su akan Çelik palas’ın yüzme havuzu ise dünyada eşi olmayan bir eserdir. Bursa hamamlarının en büyüğüdür. Fizik tedavi bölümleri, sauna ve jimnastik salonu ile devamlı açıktır.
Çekirge sularında az ölçüde demir vardır. Aktığı yerleri kırmızı pas rengine boyadığı için, bu sulara “Çelikli” adı verilmiştir. Çekirge suları ile tedavinin özü banyodur. Büyük havuzlu hamamlarda devamlı çıkan radyoaktivite, hamamın kubbesinin altında biriktiğinden burada banyo için bulunanlar, dolaylı olarak buğulama da yapmış olurlar.
Çekirge Kaplıca suları, romatizma, nevrit, cilt, idrar yolları ve kadın hastalıklarına iyi gelir.

Su sıcaklığı :82°C
Bursa bölgesi şifalı sularının en zengin kaynağıdır. Dakikada 120 litre su verir. Hamam bölümü Bizans döneminden kalmış, sonra Hüdavendigar Murad restore ettirmiştir. Yüzyıllarca halka açık olan kaplıca, son yıllarda, Uludağ Üniversitesi bünyesinde hizmete sokularak halkın yararlanmasına kapatılmıştır.Romatizma, cilt, karaciğer hastalıklarına üstün şifa kaynağıdır.

Su sıcaklığı :84°C
Yenikaplıca, Bursa-Çekirge yolu üzerindedir. Kanuni Sultan Süleyman’ın damadı ve başvezir Rüstem Paşa tarafından 1555 yıllarında yaptırılmıştır.
Yenikaplıca, üçü büyük olmak üzere, toplam on kubbeyle örtülü, klasik dönem Osmanlı yapıtlarındandır. Diğer kubbeli hamamlarda olduğu gibi, soyunmalık, soğukluk, sıcaklık bölümlerinden oluşmuştur. Muhteşem kubbesi, kırk kurnanın bulunduğu geniş havuzu, tarihi çinileri ve egzotik ve gizemli bir dünyayı andıran “üşük terleten”i ile görülmeye değer bir tarih abidesidir. Günümüzde otel olarak da hizmet vermektedir. Özel banyoları, turistik bölüm, masaj ve spor salonu vardır. Yapının sonradan eklenen kaynarca bölümü ise, yalnız kadınlara tahsis edilmiştir. Yüzme havuzu ve kurnalı yıkanma bölümü ile otel işlevini gören bölümlerden oluşur. Yeni kaplıca şifalı suları, cilt hastalıklarından, iç hastalıklarına, şişmanlık ve solunum yolu hastalıklarına kadar birçok bedensel rahatsızlıklara etkin şifa kaynağıdır.

Su sıcaklığı :54°C
Bursa-Çekirge-Mudanya yolu üzerinde, Yenikaplıca’nın hemen yanındadır. Bizans döneminden kalmış ve daha sonra bugünkü şekliyle, Rüstem Paşa’nın ağası Kara Musatfa Paşa tarafından 1490 yılında yaptırılmıştır.
Erkekler ve aileler hamamı olmak üzere iki bölümden oluşur. Ayrıca 25 odalı oteli çocuk oyun alanı ile hizmet veren, dinlenmeye müsait bir tesisdir.
Su verimi az olduğu için, büyük havuzu yoktur. Küçük bir havuzu vardır. Ayrıca hamamın içinde yuvarlak bir yalak bulunur. Su, bunun dibinden kaynar. Bu yalağın, kısırlık için şifalı olduğu söylentileri nedeniyle kadınlar yalağın içine oturarak banyo şeklinde girerler.
Dipten kaynayan 45 derecedeki su, rahim tedavisinde etki sağlar. 15-20 dakikalık duş, rahim etrafındaki iltahapları giderir ve bu tedavi ile doğurmayan kadınlar, çocuk sahibi olurlar.
Bursa’da radyoaktivitesi en zengin kaplıca, Kara Mustafa’dır. Sodyum bikarbonatlı bir sudur. Kaplıca suları en çok sodyum ve kalsiyum içerir. Romatizma, nevralji, gut, egzama, kemik kırıklarında, kadın hasatlıklarında etkin şifa kaynağıdır.

Su sıcaklığı :21°C
Gemlik ilçesine bağlı adliye Köyü’ndedir. Bağlık bahçelik bir yerdir. Karaciğer, safra yolları hastalıklarında faydalı bir içmedir.

Su sıcaklığı :17°C
Mustafa Kemal Paşa ilçesi, Akarca Köyü’ndedir. İçimi nefis bir sofra suyudur. Aç karnına içilirse, karaciğer, safrakesesi ve idrar yolları hastalıklarına iyi gelir.

Su sıcaklığı :59°C
Gemlik ilçesine bağlı, Armutlu bucağına 5 km. uzaklıkta, yeşillikler içinde, Bozburun denilen bir yerdedir. Bizans döneminden bu yana bilinir. Yalova-Kaplıca arası, kara yolu ile birbuçuk saattir. Belirli saatlerde otobüs seferleri vardır.
Kubbeli bir hamamı, kadın ve erkeklere ayrı bölüm halinde hizmet verir. Ayrıca turistik oteller ve belediye bünyesinde işletilen çeşitli kalitede konaklama tesisleri bulunur. Turistik otel yıl boyunca açıktır.
Armutlu Kaplıcası, ülkemizdeki kaplıcalar içinde, en yüksek radyoaktivitesi olan kaplıcadır. Kaynak sular bir fay çizgisi boyunca çıkar.
Sular, kimyasal ayrıma göre, bikarbonat sülfatlı, klorürlü, karbondioksitlidir. Marmara Bölgesi zengin sularındandır. Romatizma, sindirimyolları, kalp, damar ve kadın hastalıklarında etkin şifa kaynağıdır.

Armutlu Kaplıcaları, Yalova-Armutlu karayoluna bağlantılı olarak, ulaşım kolaylığı yönünden, bunun yanısıra, kentin gürültülerinden uzak, serin çam kokuları arasında, hem kaplıca kürü, hem de, dinlenme gereksinimi için ideal bir yerdir.
Armutlu Kaplıcaları’nda 1983′ten bu yana hizmet veren turistik Erdilli Tesisleri Termal Oteli 36 oda, 80 yataklıdır. Her odada telefon müzik, duş bulunmaktadır.

Orhaneli ilçesi, Ağaçhisar Köyü’ndedir. Kükürtlü suyu deri hastalıklarında etkilidir.

Su sıcaklığı :15°C
İnegöl ilçesi, Çitli Köyü yakınındadır. Kaynak denizden 500 m. yüksekte bir yamaçtadır. 150 yıldan beri ülkemizde ün yapmıştır. Sultan Abdülaziz’in mide ağrılarına iyi geldikten sonra, ünü daha da artmış ve yabancı ülkelere bile pazarlanmıştır. 1855’den beri dokuz madalya almıştır.
Serbest CO2 gazı oldukça yüksektir. Karaciğer, safra yolları ve mide rahatsızlıklarında üstün etkisi vardır.

Su sıcaklığı :44°C
M. Kemalpaşa ilçesine 10 km. uzaklıkta, Akarca Köyü’ndedir. Bulunduğu yer yeşillikler içindedir. Su, iki metre derinliğinde, kuyu gibi bir yerden köpürerek kaynar. Gürültü ile fokurtular yaparak kaynadığından “Dümbüldek” ismi verilmiştir.

Su sıcaklığı :36°C
Gemlik ilçesinin 1 km. yakınındadır. Ilık olduğu için, tedavi amacıyla gelenler azdır. Daha ziyade yıkanmak için gelirler. Dimağ yorgunluğu ve nevrastenik hallerinde faydalıdır.

Su sıcaklığı :41°C
İnegöl ilçesine 27 km. uzaklıkta, ormanlık ve yüksek bir tepenin eteğindedir. Bulunduğu yer denizden 840 m. yüksektedir. Kaplıca iki tarafı vadilerle çevrili bir yamaçta kurulmuştur. Sırtını dayadığı dağ silsilesi, Uludağ’ın etekleridir. Tarihi geçmişi romalılar dönemine kadar uzar.

Suyunun 40 derece sıcaklıkta olması nedeniyle, soğutulmadan banyo yapma olanağı vardır. Su verimi dakikada 3000 litre olduğundan, radon gazının fazlalığına bir avantajdır. Bu gazlar etrafa yayılarak, solunum yolu ile vücuda geçer. Oylat Kaplıcası bol sulu bir kaplıcadır. Üç aslan ağızdan havuza dökülür. Kurnalarında musluk yoktur. Devamlı akar. “Arsenikli, sülfatlı, karbonatlı” bir sudur. İçmeye elverişlidir. Modern havuzları vardır. Romatizma, nevralji ve kadın hastalıkları, idrar yolları rahatsızlıklarında büyük yarar sağlar. Çeşitli konaklama tesisleri ve satış üniteleriyle yıl boyunca hizmet verir.

Su sıcaklığı :16°C
Bursa’ya 30 km. uzaklıkta Gönderet Köyü’ndedir. Nilüfer Deresi yamacında bir kaya çatlağından çıkar . Eski yıllarda, Bursalılar bu suyu şişeler içinde getirip içerlermiş. 1924 yılında kaynağında yapılan bir tesisten sonra ismi Keşişdağı Suyu olmuş. Daha sonra 1940 ylında tesis yenilenmiş ve bu kez de, “Uludağ Madensuyu” ismiyle pazarlanmış. Tanınmış bir madensuyudur.
İçimi hoştur. Mide şişkinliğine, hazımsızlığa, böbrek taşlarının düşürülmesinde faydalı bir şifalı sudur.

Bu kaplıca ile ilgili bir söylentiye göre; Zeus ile arası açılan Aphrodit İda Dağı’nda bir mağaraya konulur ve güzelliğinden uzaklaşır. Ancak bu mağaradaki 42 C.lik sıcaklıktaki suda yıkanan Aphrodit eski güzelliğine kavuşmuştur. Bu öyküye göre Aphrodit Kaplıcası güzelleşmek ve iyileşmek isteyen hastaların uğrağı olmuştur.

Çanakkale, Ayvacık Tuzla Köyü’nün doğusunda bulunan ve içerisinde 80 C. Termal suyu olan kaplıca Çanakkale Valiliği tarafından değerlendirilmiştir. Bu kaplıca suyu romatizma ve kadın hastalıkları başta olmak üzere bir çok hastalığa iyi gelmektedir. Bunun yanı sıra sıcak su kaynağının yakınındaki çamur banyosu da birçok hastalığı iyileştirmektedir.

Kaplıcanın bulunduğu yerin dağ eteklerinden çıkan suyu bol tuz içermektedir. Bu nedenle de buraya tuz elekleri yapılmıştır. Bu eleklerde su kaynatılarak tuza dönüştürülmektedir. Sıcak havalarda bu sudan oluşan tuzlar kurutularak halk tarafından kullanılmaktadır.

Çanakkale Bayramiç ilçesinin 18 km. doğusunda bulunan Külcüler Kaplıcasının suları 29-34,5 C sıcaklığındadır. Kaplıca suları sodyum sülfatlı ve kükürtlü olup, 8.7-14.1 oranında radyoaktifiviteyi de kapsamaktadır. Bu kaplıcanın suları romatizma, deri, nefrit, solunum yolu ile kadın hastalıklarında etkilidir. Ayrıca felçli hastalar üzerinde de olumlu etkisi bulunmaktadır.

Çan ilçe merkezindedir. Belediye tarafından işletilmektedir. Otel, kür için banyo ve havuzları vardır. Kaplıca suları sodyum sülfatlıdır. Kaplıca suları 46 derece sıcaklıkta olup, 15 oran değerinde radyoaktiviteye sahiptir. Karaciğer, bağırsak, idrar ve safra yolları hastalıklarına iyi gelmektedir.

Çan ilçesine 16. Km. uzaklıktaki Tepeköy’de bulunan kaplıcanın suları kükürtlüdür. Sertlik derecesi 42 olan kaplıcanın kaynak sularının sıcaklığı 37-48.7 derece arasında değişmektedir. Kaplıcada otel, kür için banyo ve havuzlar mevcuttur. Ayrıca, Bardakçılar köyü’nde de şifalı bir kaplıca bulunmaktadır.

Çanakkale -Çan karayolu üzerinde ve il merkezine 35.km. uzaklıktaki Kirazlı nahiyesindedir. Kirazlı Maden suyu ve Kirazlı Balaban Maden suyu olarak adlandırılan iki kaynak bulunmaktadır. Kaynakların bulunduğu yerlerde hiçbir tesis kurulmamış olmasına rağmen, yol üzerinde bulunması nedeniyle her iki kaynaktan da yararlanılmaktadır. Özellikle böbrek taşlarını düşürmekte etkili olduğu bilinmektedir.

Kaplıca tesisleri, yemyeşil bir alan üzerine kurulmuştur. Su, birkaç yerden kaynamaktadır. 73 derece sıcaklığındaki sudan, banyo yapmak sureti ile faydalanılmaktadır. Ayrıca çamur banyosu da yapılabilir. Bu şifalı su ile banyo yapılarak, romatizma, nevralji ve kadın hastalıklarına çare bulunmaktadır.
Çanakakle’nin, Yenice ilçesi, Hıdırlar köyündedir.

Kaplıcalar, çok eski tarihlerden beri insanlara şifa dağıtmaya devam etmektedir. Kaplıca tesisleri bünyesinde, otel, havuz, banyo ve moteller bulunmaktadır. 73 derece sıcaklığındaki suyu, demir ve kalsiyum içermektedir. Bu sudan, romatizma, nevrit, kadın hastalıkları ve solunum yolları rahatsızlıkları olan hastalar şifa görmektedirler. Ayrıca nekahat döneminde vücudu kuvvetlendirir ve kemikleri düzene sokar.
Çanakakle’nin, Ezine ilçesi, Kestanbolu köyü yakınlarındadır.

Buradaki dağın yamacında, birçok yerden sıcak ve tuzlu sular kaynamaktadır. 55 derece sıcaklığındaki bu sudan, yalnızca banyo yolu ile faydalanılabilmektedir. Romatizma, nevrit, geç tutan kırıklar ve kadın hastalıkları problemleri olanlar şifa bulurlar.
Çanakakle’nin, Ayvacık ilçesi, Tuzla köyündedir.

Kaplıca tesisleri yeşillik bir alan üzerine kurulmuştur. Bu yüzden dinlenme tesisi olarak da kullanılabilmektedir. Tesislerde bir hamam, otel ve havuzlar mevcuttur. 41 derece sıcaklığındaki su, sodyum bikarbonat içerir. Romatizma, nevralji ve kadın hastalıkları gibi hastalıklarda etkili olduğu bilinmektedir.
Çanakakle’nin, Ayvacık ilçesine bağlı Küçük Çetmi köyündedir.

Kurşunlu İlçesi Çavundur Beldesi’nde bulunan termal kaynaktan 54 °C sıcaklıkta 47 litre/saniye su çıkmaktadır. Belde’ye ve Gerede-Samsun (E 80) Devlet Karayolu’na 1.5, Kurşunlu’ya 9, Çankırı’ya ise 90 km. mesafede olan kaynak çevresinde , Belde Belediyesi ta­rafından işletilen iki adet açık havuz ile 100 yataklı bir konaklama ünitesi ve 20 yataklı özel bir pansiyon bulunmaktadır. Yol, su, elektrik ve telefonu bulunan termal kaynağın hemen yakınından Çankırı-Zonguldak Demiryolu geçmekte ve aynı yerde yolcu trenleri durmaktadır.

Kurşunlu-Çavundur İl Özel İdaresi Kaplıca Tesisleri
Kaplıca suyu sodyum bikarbonatlı, hipertermal, hipotonik bir özel­lik taşımaktadır. Maden suyunun tıbbi yönden değerlendirilmesi ise şöyledir;

Doğal sıcaklığı nedeniyle tüm ağrılı hastalarda kullanılabilmesi söz konusudur. Ancak uygulamaların banyo ve hareketsiz uygulamalı türleri için 37-38 °C’a kadar, hareketli havuzlar için 27-28 °C’a kadar soğutulması gerekmektedir. Bu suretle, her türlü romatizmal hastalıkların kronik dönemleri, ameliyat ve travma sekellerinde yararlı olacaktır.
Alkalik özelliğine bağlı olarak, içme kürleri şeklinde değerlendirilmesi halinde karaciğer, safrakesesi ve safra yolları yetmezliklerinde kullanılabilecektir. Sarılık sonrası bozulan karaciğer fonksiyon testlerinin düzeltilmesi amacı ile, pankreasla ilgili kronik hastalıklarda, Diabetes Mellitus ve Gut hastalığında yararlı olabilir. Kronik mide ve bağırsak iltihapları, böbrek ve idrar yolları kronik iltihaplarında, böbrek taşı oluşumunu engellemek için içme kürleri şeklinde değerlendirilebilir. Ancak içme kürleri için suyun sıcaklığının genellikle 20 ila 30 °C soğutulması gereklidir.
Su, sodyum iyonu içerdiğinden dolayı üst solunum yolları ve akciğerin allerji ve kronik iltihaplarında inhalasyon-aerosol tedavisi olarak değerlendirilebilir.

Belediyeye ait iki havuz ve konaklama tesisi de hizmete açıktır.

Kurşunlu İlçesi’nin 5 km. kuzeybatısında Hacımuslu Köyü yakınlarında olan Acısu İçmesi, geniş bir çayırlığın çeşitli yerlerinden kaynamaktadır. Bir bataklık oluşturan kaynaklar­dan toplam olarak saniyede 0.4 litre su çıkmaktadır. Sıcaklığı 15 °C olan Acısu İçmesi tuzlu, bi­karbonatlı, karbogazoz, demirli ve alkalik bir maden suyudur.
Mide, bağırsak, karaciğer, safrakesesi, pankreas hastalıklarında yararlı etkisi olan su, kanda yedek alkaliyi yükseltir, asit—baz dengesini düzenler, safra yollarında safra akımını artırıcı bir etki yapar ve safra bileşimini değiştirir. Sarılık hastalığı sonrasında kanda birikmiş bulunan safra pignentlerinin temizlenmesini de kolaylaştıran bu maden suyunun, karaciğerin bozu­lan fonksiyonlarını düzeltici tesiri vardır.

Korgun İlçesi’ne bağlı Şıhlar (Karatepe) Köyü yakınlarındaki bir dere yatağının kenarındadır. Korgun’a 8, Merkez İlçe’ye 26 km. mesafede bulunan maden suyuna Çankırı-Ilgaz Karayolunun 23. km.’sinden ayrılan 3 km.’lik stabilize bir yolla ulaşılır. 12 ,0°C sıcaklığındaki suyun betonla çevrili bir çeşmesi bulunmaktadır. Soğuk, alkalik ve toprak alkalik, bikarbonatlı, karbogazoz bir içme suyu olan Şıhlar Nezle Suyu, İçme kürleri ile değerlendirilmektedir.

Ilgaz İlçesi’nin 5 km. kuzeybatısında, Aşağı ve Yukarı Bozan köyleri ara­sındaki bu maden suyu üstü açık, çevresi kapalı iki ayrı havuzdan oluşmaktadır. Hamam olarak ni­telendirilmesinin sebebi banyo olarak da kullanılması olan suyun sıcaklığı 16 °C, debisi ise 0.5 litre/saniyedir. Alkalik ve toprak alkalik, karbogazoz, demir ve arsenikli, bikarbonatlı bir su olan Bozan Hamamı, banyo uygulamalarında cilt hastalıklarına, içmece olarak ise sindirim sistemi rahatsızlıklarına iyi gelmektedir.

Atkaracalar ilçesinin 14 km. kuzeyindeki Kükürt Köyü’nde bulunan kaynaktan 19 °C sıcaklığında saniyede 0.5 litre su çıkmaktadır. Alkalik ve toprak alkalik, karbo­gazoz özellikte olan maden suyunun yaydığı serbest kükürtlü hidrojen kokusu bir kilometre mesafeden hissedilebilmektedir. Kükürt Köyü Kaynaklarının sindirim sistemi rahatsızlıklarını iyileş­tirici etkisi vardır.

Kurşunlu İlçesi’ne 30 km. mesafede bulunan Melan (Soğanlı) Çayı kıyısında, kayaların arasında iki yerden çıkan maden suyu başıboş olarak dereye akmaktadır. Sıcak­lığı ortalama 18 °C olan su, bol miktarda gazlı, alkalik ve toprak alkalik, bikarbonatlıdır. Sin­dirim sistemi ve karaciğer rahatsızlıklarında yararları görülmektedir.

Kurşunlu İlçesi’ne 20 km. mesafedeki maden suyu bir yamaçtan çıkmaktadır. Sıcaklığı 18 °C olan suyun debisi ise 0.1 litre/saniyedir. Karbondioksit oranı olduk­ça yüksek, alkalik ve toprak alkalik, bikarbonatlı olan maden suyu, sülfat iyonu da içermesi sebebiyle acı bikarbonatlı sular grubuna da girmektedir. Bayramören İçmesi’nden mide, karaciğer, safrakesesi ve bağırsak rahatsızlıklarında yararlanılmaktadır.
Yukarıda sayılanların dışında Şabanözü İlçesi’nde; akciğer, safra kesesi, idrar yolları, romatizma, kırıklar, mide ile böbrek taşı rahatsızlıklarına kullanılan Dede (Çapar) Maden Suyu, cilt hastalıklarına kullanılan Karakoçaş Ilıcası, Orta Ilçesi’nde; cilt hastalıklarına kullanılan Derebayındır Köyü Hışıldağı ve Maden Suyu, şifalı su olarak bilinen Kısaç ve Buğuören Maden Sula­rı, Ilgaz İlçesi’nde; romatizma ve cilt rahatsızlıklarına kullanılan Ödemiş Kaynarcı Suyu, cilt hastalıklarına (uyuz) kullanılan Bozatlı Suyu, mide şişkinliklerinde kullanılan Yalaycık Maden Suyu, Korgun İlçesi’nde; şifalı su olarak bilinen Ildızım İçmesi, Yapraklı İlçesi’nde; şifalı su olarak bilinen Şahçuvaz Ilıcası ve doktorlarca böbrek taşı düşürmede önerilen Kullar Maden Suyu gibi içmece ve termal kaynaklar bulunmaktadır.

Çankırı ili sağlık suları bakımından oldukça zengin bir çeşitlilik arzeder. Ancak, kapsamlı bir çalışmaya konu olmayan maden suları bir kısmı halihazır durum itibariyle ekonomik görünmemekte, ekonomik görülenlerin çoğunluğunda ise herhangi bir tesis bulunmamaktadır. Halkımız, Çavundur dışındaki kaplıca ve içmecelerden ilkel diyebileceğimiz şekilde yararlanmaktadır.Aşağıda, İlimizde bulunan termal kaynak ve içmecelerden önemli görülenler hakkında bilgiler verilmiştir.
Kazancı Maden Suyu:
Ilgaz-Kastamonu Devlet Karayolu’nun 12. km.’sindeki Kazancı Köyünün batısındaki bir çayırlıktan kaynamakta olan maden suyu, büyük bir tabii havuzda biriktikten sonra çayırda dağılmaktadır. Sıcaklığı ortalama olarak 15 °C, debisi ise 5 litre/saniye olan maden suyunun litresinde 1 gr.’ın üzerinde karbondioksit bulunmaktadır. Alkalik ve toprak alkalik, demirli, bikarbonatlı olan su, karaciğer, safra kesesi, pankreas, mide ve bağırsak hastalıklarında olumlu sonuçlar vermektedir.
Ilısılık Maden Suyu:
Ilgaz ilçesi’nin güneydoğusunda ilçeye 16 km. mesafedeki Ilısılık Köyü’nde bulunan kaynaktan 22.5 °C sıcaklığında saniyede 0.05 litre su çıkmaktadır. Ekonomik değeri sınırlı olan su karbondioksitli, alkalik ve toprak alkalik, bikarbonatlıdır. İçme kürleri ile yararlanıldığı gibi banyo uygulamalarından da olumlu neticeler alındığı söylenilmektedir. Mide, karaciğer, bağırsak, safrakesesi rahatsızlıklarına iyi geldiği bilinmektedir.